Amerikan Havacılık ve Uzay Dairesi NASA, Ay yüzeyinde kalıcı bir yerleşim alanı kurmak amacıyla hazırladığı kapsamlı yol haritasını kamuoyuyla paylaştı. Yaklaşık 20 milyar dolarlık bir bütçeyle hayata geçirilmesi planlanan bu yeni strateji çerçevesinde, her altı ayda bir düzenli insanlı Ay seferleri gerçekleştirilecek. Ajansın yeni yöneticisi Jared Isaacman tarafından Washington bünyesinde açıklanan karara göre, Ay yörüngesinde inşa edilmesi öngörülen Gateway istasyonu projesi durduruldu. Bu projenin HALO ve I Hab gibi yaşam modülü bileşenleri, doğrudan Ay yüzeyinde inşa edilecek ve resmi adı NASA Ay Üssü olan tesiste kullanılacak.
Yeni strateji yalnızca Ay’a yeniden ayak basmayı değil, orada sürdürülebilir bir insan varlığı ve bilimsel araştırma merkezi oluşturmayı hedefliyor. Bu plan, Amerika Birleşik Devletleri yönetiminin 2028 yılına kadar Ay’a iniş yapma ve 2030 yılına kadar kalıcı bir üs inşa etme vizyonuyla uyumlu şekilde yürütülüyor. Artemis programının yüksek maliyetleri ve geçmişte yaşanan takvim gecikmeleri sebebiyle NASA, devlet destekli görevlerden ticari odaklı bir ulaşım ekosistemine geçiş yapmayı amaçlıyor. Bu doğrultuda SpaceX ve Blue Origin gibi özel şirketlerle iş birliği yapılarak astronotların taşınmasında yeniden kullanılabilir donanımlardan faydalanılacak.
Ay’da kalıcı varlık göstermek için üç aşamalı bir altyapı kurulumu öngörülüyor. İlk aşamada insansız araçlar ve bilimsel ekipmanlar yüzeye gönderilerek enerji üretimi, iletişim ve navigasyon alanında teknik denemeler yapılacak. İkinci aşamada Japonya gibi uluslararası ortakların desteğiyle yarı yerleşik yapılar kurulacak ve düzenli lojistik destek sağlanacak. Üçüncü aşamada ise İtalya ve Kanada gibi ülkelerin katkılarıyla daha ağır altyapı sistemleri ve gelişmiş yaşam alanları Ay yüzeyine nakledilecek. Toplam yatırımın 30 milyar doları aşması beklenen bu süreçte, 2027 yılında bir test görevi icra edilerek 2028 yılındaki iniş için hazırlıklar tamamlanacak.
Bilimsel keşiflerin bir diğer önemli ayağını ise Mars çalışmaları oluşturuyor. NASA, Space Reactor 1 Freedom adı verilen nükleer enerjili yeni bir uzay aracı geliştirerek 2028 yılında Mars’a göndermeyi hedefliyor. Bu uzay aracı, kızıl gezegenin keşfinde kullanılacak yeni nesil keşif helikopterlerini bünyesinde barındıracak. NASA, bu geniş kapsamlı hamlelerle hem Ay’da kalıcı olmayı hem de Mars keşiflerinde nükleer teknolojiden yararlanarak uzay bilimlerinde yeni bir sayfa açmayı amaçlıyor.