Harvard mezunu bir girişimci tarafından kurulan Devılans adlı şirket, günlük hayatta her an yanımızda bulunan ve sürekli dinleme yapan giyilebilir teknolojilere karşı kontrolü ele almayı hedefleyen Spektır Bir isimli yeni bir aygıt geliştirdi. Ancak bilim dünyası ve mühendisler, bu projenin temel fizik kurallarıyla çelişen yanları olduğunu savunuyor.
Devılans şirketinin duyurduğu bu ilk ürün, çevredeki cihazların ses kaydetmesini engellemek için tasarlanmış şık ve taşınabilir bir masaüstü aygıtı olarak öne çıkıyor. Spektır Bir, ultrasonik ses dalgası yayıcılar ile yapay zeka desteğini bir araya getirerek hem ses kaydı girişimlerini bozmayı hem de yakındaki mikrofonların yerini tespit etmeyi hedefliyor. Geliştirme süreci devam eden cihazın iki bin yirmi altı yılının ikinci yarısında bin yüz doksan dokuz dolardan satışa sunulması bekleniyor.
Söz konusu teknoloji sosyal medyada büyük bir ilgi uyandırırken aynı zamanda çeşitli tartışmaları da beraberinde getirdi. Bazı çevreler bu cihazı, yapay zeka destekli akıllı saat, sağlık takibi yapan bileklik ve kolye gibi sürekli aktif olan giyilebilir teknolojilere karşı bir direnç yöntemi olarak görüyor. Girişimin kurucusu Aida Baradari, insanların konuşmalarının bağlamından koparılma korkusu olmadan özgürce iletişim kurabilmesi gerektiğini, mahremiyetin insan ilişkileri için temel bir ihtiyaç olduğunu savunuyor.
Günümüzde hem kamu hem de özel sektördeki gözetleme faaliyetlerinin artması bireylerdeki güvenlik endişesini tetikliyor. Akıllı ev sistemlerinden güvenlik kameralarına kadar pek çok cihazın veri toplama kapasitesi, toplumda teknolojik bir kuşatılmışlık hissi yaratıyor. Bu durum kullanıcıları kendi verilerini korumaya yönelik alternatif çözümler aramaya itiyor. Spektır Bir de bu ihtiyaca cevap verme iddiasıyla ortaya çıksa da teknik açıdan bazı soru işaretleri barındırıyor.
Ses bozucu cihazlar uzun süredir mevcut olsa da bu aygıtların verimli çalışması için genellikle büyük boyutlarda olmaları gerekiyor. Bir cihazın hem etkili bir koruma sağlayacak kadar güçlü hem de kolayca taşınabilecek kadar küçük olması fiziksel sınırları zorluyor. Spektır Bir, sadece gürültü yaymak yerine yapay zeka kullanarak insan sesini otomatik konuşma tanıma sistemleri için anlamsız hale getiren özel sinyaller kullanmayı amaçlıyor. Ancak uzmanlar, insan sesindeki büyük çeşitlilik nedeniyle tek bir sinyalle tam bir koruma sağlamanın güçlüğüne dikkat çekiyor.
Cihazın radyo frekansları üzerinden gizli mikrofonları bulabileceği yönündeki iddiaları da eleştiri topluyor. Mühendisler, bir mikrofonun yaydığı sinyalleri uzaktan tespit etmenin mevcut teknolojiyle pek mümkün olmadığını belirtiyor. Ayrıca yayılması planlanan yüksek frekanslı seslerin insanlar ve evcil hayvanlar üzerindeki etkileri de henüz tam olarak bilinmiyor. Giyilebilir teknolojilerin sunduğu gelişmiş sensörler, uzun pil ömrü ve uyku analizi gibi imkanlar hayatı kolaylaştırsa da bu cihazların her an açık olan mikrofonları mahremiyet tartışmalarını beslemeye devam ediyor.
Gelen teknik eleştirileri olumlu karşıladığını belirten Baradari, ürünün geliştirilme aşamasında olduğunu ve bu sorunların zamanla aşılacağını savunuyor. Teknik zorluklara rağmen projenin gördüğü yoğun ilgi, toplumun yapay zeka çağında kişisel verilerini koruma konusundaki güçlü arzusunu gözler önüne seriyor.