Avrupa Birliği tarafından desteklenen SeaClear projesi, deniz ekosistemini korumak amacıyla yapay zeka tabanlı insansız hava araçları ve robotik sistemlerden oluşan bir temizlik filosu geliştiriyor. Bu yenilikçi teknoloji, deniz tabanındaki kirlilikle mücadele etmek için Avrupa genelinde aktif olarak test edilmeye başlandı. SeaClear ve SeaClear iki sıfır projeleri kapsamında hayata geçirilen yeni nesil sistemler, deniz tabanındaki atıkları tespit edip toplayabilen yarı otonom bir yapıya sahiptir. Gelişmiş yapay zeka algoritmaları sayesinde sistem; şişe, lastik ve metal parçaları gibi kirleticileri doğal yaşamın bir parçası olan taşlardan, bitkilerden ve canlı organizmalardan başarıyla ayırt edebilmektedir. Operasyonel süreçte robotlar tamamen bağımsız hareket etmek yerine uzman operatörlerin uzaktan denetimi altında çalışarak yüksek verimlilik sağlamaktadır.
Avrupa Birliği nin okyanusları ve suları temizleme misyonu çerçevesinde yürütülen bu girişim, iki bin otuz yılına kadar denizlerdeki atık miktarını yarıya indirmeyi hedeflemektedir. İklim değişikliği ve çevre kirliliğiyle mücadelede kritik öneme sahip olan bu çalışma, özellikle mikroplastik oluşumunu engellemeyi amaçlamaktadır. Deniz yüzeyinden dibe çöken plastik atıklar zamanla parçalanarak ekosistemi ve insan sağlığını tehdit eden mikroplastiklere dönüşmektedir. Araştırmacılar, atıkların bu aşamaya gelmeden toplanmasının geri dönüşüm süreçleri ve sürdürülebilirlik açısından hayati olduğunu vurgulamaktadır. Projenin saha çalışmaları Fransa nın Marsilya kenti ile Almanya daki çeşitli bölgelerde başarıyla gerçekleştirilmiştir. İlerleyen dönemlerde Venedik, Dubrovnik ve Tarragona gibi stratejik noktalarda da yeni denemelerin yapılması öngörülmektedir.
Sistemin işleyiş mekanizması, farklı teknolojik birimlerin koordinasyonu üzerine kuruludur. İnsansız yüzey araçları ve havadan keşif yapan dronlar, deniz tabanını tarayarak atıkların konumlarını belirlemektedir. Elde edilen veriler su altı robotlarına iletilerek mekanik kollar veya vakum sistemleri aracılığıyla temizlik işlemi başlatılmaktadır. Gemi enkazları veya ağır metal parçalar gibi nesneler için akıllı vinç sistemleri devreye alınırken, toplanan atıkların kıyıya taşınması için otonom bir taşıma birimi kullanılmaktadır. Teknolojinin verimliliğini artırmak amacıyla yazılımsal ve mekanik iyileştirmeler devam etmektedir. Araştırmacılar, bu sistemin yalnızca çevre temizliği ile sınırlı kalmayıp aynı zamanda deniz tabanındaki patlamamış mühimmatların tespitinde de kullanılabileceğini belirtmektedir. Bu durum, teknolojinin hem ekolojik sürdürülebilirlik hem de deniz güvenliği alanında geniş bir kullanım alanına sahip olduğunu göstermektedir.