ABD ve Çin arasındaki uzay rekabeti, benzer teknolojik senaryolar üzerinden ilerliyor. Çinli firmalar, Elon Musk’ın öncülüğündeki SpaceX şirketinin geliştirdiği Starship roketinin tasarımını esas alarak kendi uzay araçlarını hızla inşa ediyor.
SpaceX, Falcon 9 roketi ile yeniden kullanılabilir fırlatma platformlarını hayata geçirerek uzaya yük ve insan göndermeyi hem daha ekonomik hem de erişilebilir hale getirmişti. Şirketin mevcut odak noktası, devasa Starship projesidir. Geliştirme aşamasında olmasına rağmen çok sayıda başarılı test uçuşu gerçekleştiren Starship, henüz tüm kademeleriyle yere sağ salim dönmeyi başaramadı. Ancak bu durum, Çinli girişimlerin tasarımı taklit etmesini engellemişe benzemiyor.
Devlet destekli yayın organı china.com’un raporuna göre, “Beijing Leading Rocket Technology” adlı Çinli bir firma, geliştirdiği yeni roket konseptine Xingzhou-1 adını verdi. Bu isim, İngilizce karşılığıyla “Starship-1” veya “Yıldız Gemisi-1” anlamına geliyor. Söz konusu uzay aracının tasarımı, SpaceX’in Starship’iyle şaşırtıcı derecede benzerlik taşıyor. Boyut oranlarından, Super Heavy güçlendiricisini ve Starship’i iniş sırasında yönlendiren aerodinamik ızgara kanatçıklara kadar kritik detaylar neredeyse birebir kopyalanmış durumda.
Uzmanlar, bu projenin henüz çok erken bir aşamada olduğunu ancak ilk uçuşunu 2027 yılında gerçekleştirmeyi hedeflediğini belirtiyor. Bununla birlikte, benzer yaklaşımları benimseyen başka Çinli girişimler de mevcut. Cosmoleap firması, Super Heavy benzeri güçlendirici ve onu havada yakalayan iki “çubuk” kol tasarımını kullanarak SpaceX’in modelini neredeyse birebir yeniden yaratmış durumda. Astronstone ise daha küçük ölçekli bir roket üzerinde çalışsa da, teknik stratejisini SpaceX’in yöntemleriyle tam uyumlu olacak şekilde planladığını duyurdu. Ayrıca, Çin’in resmi uzay programı da geçtiğimiz yıl, aerodinamik kanatçıklar içeren, iki aşamalı ve tamamen yeniden kullanılabilir bir roket konseptini tanıtmıştı; bu tasarım da Starship’i anımsatıyordu.
Ancak, uygulama aşamasında Çinli uzay teknolojileri, SpaceX’in gerisinde kalıyor. Örneğin, özel uzay şirketi LandSpace, Falcon 9 benzeri Zhuque-3 roketini bu ay gerçekleştirdiği yörünge fırlatma ve iniş denemesinde kaybetti; araç test sırasında infilak etti.
Öte yandan, SpaceX tarafında Starship geliştirmeleri hız kesmeden devam ediyor. Tek bir fırlatmada 150 metrik tona kadar yük taşıma kapasitesine sahip bu dev roket, şirketin vizyonuna göre Ay ve Mars görevlerinde kullanılacak ana taşıyıcı olacak. Özellikle, NASA’nın Ay görevlerinde (Artemis Programı) insanları yüzeye indirmesi için Starship’i kullanması bekleniyor. Ancak NASA yetkilileri, SpaceX’in belirlenen takvimin gerisinde kaldığını ve alternatif çözümlere baktıklarını ifade etmişti. Starship’in planlanan ilk kritik görev tarihi halen 2027 olarak korunuyor.