NASA, Kızıl Gezegen çevresindeki en kritik uzay araçlarından biri olan MAVEN (Mars Atmosphere and Volatile EvolutioN) yörünge aracıyla bağlantısının koptuğunu doğruladı. İletişim kesintisi, 6 Aralık’ta gerçekleştirilen standart operasyonlar sırasında uydunun Mars’ın arka tarafına geçişi esnasında yaşandı.
Normal şartlarda, NASA’nın Derin Uzay Ağı (DSN) sistemi, gezegen tarafından engellenen sinyal hattı yeniden açıldığında bağlantıyı otomatik olarak yeniden kurmaktadır. Ancak bu olayda, MAVEN beklenen noktadan çıktıktan sonra sinyal alınamadı ve DSN’nin yeniden erişim girişimleri sonuçsuz kaldı. NASA, 9 Aralık’ta yaptığı resmi açıklamada, uydu ve operasyon ekiplerinin bu anomaliyi derinlemesine araştırdığını bildirdi.
Kurum, temas kaybından hemen önce MAVEN’dan elde edilen telemetri verilerinin, yörüngede herhangi bir sapma olmadığını ve tüm alt sistemlerin normal çalıştığını gösterdiğini vurguladı. Bu durum, mevcut problemin uzay aracının donanımından, yazılımından ya da iletişim antenlerinden kaynaklanabileceği ihtimalini güçlendiriyor; ancak kesin neden henüz tespit edilemedi.
Kasım 2013’te bir ULA Atlas V roketiyle uzaya fırlatılan MAVEN, Mars atmosferi üzerindeki Güneş rüzgarlarının etkilerini incelemek amacıyla tasarlanmıştı. Yaklaşık on aylık yolculuğun ardından Mars yörüngesine yerleşen araç, on yılı aşkın süredir kesintisiz olarak bilimsel gözlemler yürütmektedir.
Bununla birlikte, MAVEN yalnızca bilimsel bir keşif platformu değil, aynı zamanda Mars yüzeyinde görev yapan araçlar için hayati bir haberleşme köprüsü görevi üstlenmektedir. Perseverance ve Curiosity gibi yüzey araçlarının Dünya ile veri transferinde kilit rol oynayan MAVEN, bu kritik görevi NASA’nın MRO ve Odyssey uydularının yanı sıra Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Mars Express (MEX) ve ExoMars Trace Gas Orbiter (TGO) araçlarıyla iş birliği içinde yürütmektedir. Bu ortak ağ, Mars yüzeyindeki görevlerin gezegen genelinde kesintisiz kapsama alanına sahip olmasını sağlamaktadır.
NASA mühendisleri, MAVEN’ın yörüngesinin değişmemiş olması ihtimaline dayanarak, DSN aracılığıyla uzay aracının tahmini uçuş hattı boyunca düzenli aralıklarla sinyal alma denemelerine devam ediyor. Eğer uydu hala beklenen rotasında ilerliyorsa, zayıf dahi olsa bir yanıt alınması umuluyor. NASA, araştırma çalışmalarının sürdüğünü ve MAVEN’ın durumu netleştikçe kamuoyuna yeni bilgilerin aktarılacağını duyurdu.