**Küçük Bir Sivil Toplum Kuruluşunun Hayvan Zulmüyle Drone Mücadelesi: SHARK’ın Misyonu**
Amerika Birleşik Devletleri’nin her eyaletinde horoz dövüşleri yasa dışı olduğu için, bu acımasız sporun organizatörleri ve bahisçileri, genellikle etkinliklerini yüksek çitlerin arkasında veya gözlerden uzak kırsal bölgelerde düzenlemeyi tercih ediyor. Ancak, Showing Animals Respect & Kindness (SHARK) adlı kuruluşun çabaları sayesinde, bu istismarcıların saklanacak daha az yeri kalıyor. Illinois merkezli küçük bir sivil toplum kuruluşu olan SHARK, yaklaşık yirmi yıldır horoz dövüşlerini ve diğer hayvan istismarı biçimlerini ortaya çıkarmak için insansız hava araçları (İHA) kullanıyor.
SHARK’ın kurucusu ve başkanı Steve Hindi, grubun hayvan istismarını durdurmanın en iyi yolunun, bu durumu kanıtlarla gün ışığına çıkarmak olduğuna inandığını belirtti. Hindi, “İnsanlar için olayları açıklığa kavuşturmanın yolu, endişe duyduğunuz her ne ise onun video veya fotoğraf belgelerini alıp insanların kendi gözleriyle görmelerini ve kendi kararlarını vermelerini sağlamaktır,” diye konuştu.
21. yüzyılın başlarından itibaren SHARK, hayvan istismarcılarını adalete teslim etmek amacıyla kullandığı görüntüleri toplamak için insansız hava araçlarına ve hafif uçaklara başvuruyor. Hindi, “Havadan gözetim yapabilme yeteneği sayesinde, hayvan istismarcılarının genellikle kurduğu; çok sayıda ağaç, yüksek duvarlar veya çitler gibi engellerin aşılması mümkün oluyor,” ifadelerini kullandı.
Grup, ilk çok rotorlu İHA’ların piyasaya sürülmesinden önce dahi küçük radyo kontrollü helikopterler kullanma deneylerine başlamıştı. Ancak, SHARK’ın insansız hava aracı programı, merhum program sunucusu ve hayvan hakları aktivisti Bob Barker’dan aldığı 500.000 dolarlık hibe ile gerçek anlamda ivme kazandı. Bu hibe, kuruluşun ilk temel İHA’larını ve ekipmanlarını satın almasında kullanıldı. Hayvan hakları grubu, pro-hayvan misyonunu sürdürmek için yeni teknolojiyi benimsemeyi öğrenmek adına zaman harcadı. Hindi, “Kimsenin insansız hava aracı uçurma konusunda bilgisi yoktu. Ben ve bir meslektaşım özel pilotuz, ancak bu uzaktan kumandalı hava araçlarına pek de yansımadı. Bu yüzden sadece eğitime başladık,” dedi ve ekledi: “Aslında 2010 yılına kadar sahada uçup bir operasyon gerçekleştiremedik.”
Bu ilk gözetim misyonu, canlı güvercin atışı operasyonunun faaliyetlerini kaydetmeyi içeriyordu. Canlı güvercin atışı, katılımcıların kil güvercinler yerine canlı kuşları tuzaklardan serbest bırakıp spor amaçlı vurduğu bir skeet atışı biçimidir. Kil güvercinler yıllardır var olmasına rağmen, bazı “sporcular” hala atış becerilerini canlı hayvanlar üzerinde test etmeyi tercih ediyor. Hindi, “Hayvanları öldürmek isteyen bazı insanlar var. Onları anlamak, takip etmek, temizlemek veya yemek istemiyorlar. Sadece öldürmek istiyorlar,” şeklinde konuştu.
O erken versiyon insansız hava araçları uçuşu zordu ve sabit veya hareketli görüntü yakalama yetenekleri sınırlıydı. Hindi, “Kameralar sürekli sallanıyordu ve helikopterler uzun süre uçamıyordu. Ancak biz vazgeçmedik,” dedi. Teknoloji zamanla geliştikçe SHARK, istismar vakalarını belgelemek için insansız hava araçlarını kullanmada daha yetkin hale geldi. Hindi, “İlk başta Alman ürünleri vardı. Sonra DJI ortaya çıktı ve biz de onlarla çalışmaya başladık. Gimballer daha stabil hale geldikçe ve kameralar geliştikçe, insansız hava aracı operasyonumuzu geliştirdik ve iyileştirdik,” diye anlattı.
Günümüzde kuruluş, farklı operasyonlar için geniş bir İHA yelpazesi kullanıyor. Hindi, “Mavic’lerimiz, Matrice’lerimiz var – yeni Matrice 400 harika bir hava aracı – ve Mavic Mini’ye kadar çeşitli modellerimiz mevcut,” dedi. SHARK, insansız hava aracı filosunu, horoz dövüşlerinden, hem boğalara hem de atlara büyük acılar çektiren, acımasız bir rodeo eğlencesi olan boğa kuyruk çekmeye kadar birçok istismar türünü belgelemek için görevlendiriyor.
Grubun durdurulmasında etkili olduğu bir istismar türü de, köpekbalığı ve vatoz ailesinden bir balık olan inek burunlu vatozların yasa dışı avlanmasıydı. Hindi, “Bu güzel hayvanlar her bahar üremek için Chesapeake Körfezi bölgesine gelirdi,” dedi. Canlılar su yüzeyine yakın yüzerek teknelerdeki avcılar için kolay hedef haline geliyordu. Hindi, “Ok kullanıyorlardı,” diye belirtti. Avcılar vatozları okla vurur ve oka bağlı bir iple teknelere çekerlerdi. Hindi, “Onları yemiyorlardı. Yediklerini iddia ediyorlardı, ancak biz aslında ölüleri tartıldıktan sonra tekrar körfeze götürüp döktüklerini filme aldık. Bu durdurmayı başardığımız olaylardan biriydi,” dedi.
Başka bilinen bir olayda ise SHARK, 2022 yılında Virginia’daki bir beagle yetiştirme ve araştırma tesisine yönelik soruşturmanın başlatılmasına yardımcı oldu ve bu durum 4.000 köpeğin kurtarılmasıyla sonuçlandı. Birçok büyük ulusal hayvan hakları grubu sonunda soruşturmaya katılmış olsa da Hindi, tesisteki istismarın video kanıtlarını toplayan ilk kuruluşun SHARK olduğunu belirtti. Hindi, “Dışarıda kafesleri olduğu için içeri ilk girip beagle’ları filme alan bizim İHA’larımızdı. Beagle’lar kavga ediyor, kafesleri dışkı ve idrarla kaplıydı. Bazıları kafes çılgınıydı ve durum tam bir karmaşaydı,” diye ekledi.
Daha iyi bilinen ve daha iyi finanse edilen bazı hayvan hakları kuruluşlarına kıyasla küçük olmasına rağmen, SHARK’ın saha araştırmalarına odaklanması, ABD genelindeki hayvan istismarı vakalarında orantısız derecede büyük bir etki yaratmasına yardımcı oluyor. Grup, Teksas, Kaliforniya ve Delaware’deki horoz dövüşü çetelerini ve Pennsylvania’daki canlı güvercin atış operasyonlarını dağıtmaya yardımcı oldu.
Farklı eyaletlerde, insansız hava araçlarının işletimiyle ilgili değişen yasalara tabi olarak faaliyet gösterdiği için Hindi, SHARK’ın Part 107 sertifikalı İHA pilotlarının hem federal havacılık yasaları hem de çeşitli eyalet ve yerel İHA yönetmelikleri hakkında bilgi sahibi olması gerektiğini belirtti. Hindi, “Bazen, bir havalimanına yakınsak veya benzeri bir durum varsa muafiyet almamız gerekiyor,” diye konuştu.
Bazı eyalet yasaları insansız hava araçları için diğerlerinden daha kısıtlayıcıdır. Örneğin, kendi eyaleti Illinois’de SHARK’ın özel mülk üzerinde uçması yasak değilken, Teksas eyaleti, özel mülk üzerinde uçarken görüntü toplamayı ve bu görüntülerin yayınlanmasını ve dağıtılmasını yasaklamaktadır. Ayrıca Hindi, grubun hem yasalara uygun hareket etmek hem de daha pratik nedenlerle, insanların üzerinden uçmaya yönelik federal yasağa kesinlikle uyduğunu belirtti. “Zaten pek iyi bir fikir değil, ancak insanların üzerinden uçma gibi bir arzumuz yok. Tam üzerlerinden uçtuğunuzda ne yaptıklarını o kadar iyi göremezsiniz. Bizim için yan tarafta olmak daha önemli,” dedi.
İnsanların, özellikle de yasa dışı faaliyetlerde bulunan ve üzerlerinde hareketlerini kaydeden gözlemciler istemeyen kişilerin üzerinden uçmamanın başka bir nedeni daha var. Hindi, “Dünyada bu kadar çok insansız hava aracı düşürülen başka bir kuruluş olduğundan şüpheliyim. Bir keresinde, Güney Karolina’daki bir canlı güvercin atışında, bir günde üç tane İHA’mız vurularak düşürüldü. Bu da sanırım ‘kaç insansız hava aracı taşıyorsunuz?’ sorusunu akla getiriyor. Sayılarını açıklamıyoruz ama yanımızda birden fazla araç bulunduruyoruz,” şeklinde konuştu.
Operasyonlarında büyük ölçüde gönüllülere dayanan küçük bir kuruluş olduğu için SHARK, ülke genelinde sertifikalı insansız hava aracı pilotları aramaktadır. Hindi, “Bu nedenle, hayvanlara yardım etmek isteyen insansız hava aracı pilotları veya pilot adayları bizimle iletişime geçebilirler. Sizinle çalışmaktan memnuniyet duyarız,” diyerek sözlerini tamamladı.