Türk mühendisi Oğuzhan Atay’ın öncülüğünde geliştirilen moleküler DNA sayım teknolojisi, BillionToOne şirketinin genetik testlerde, özellikle de doğum öncesi ve onkolojik alanlarda, çığır açmasını sağlamıştır. Şirket, gerçekleştirdiği halka arz ile piyasa değerini 5 milyar 800 milyon dolara yükseltmiştir.
Stanford Üniversitesi’nde sistem biyolojisi alanında doktora eğitimini tamamlayan Oğuzhan Atay, 2016 yılında Amerika Birleşik Devletleri merkezli BillionToOne firmasını kurmuştur. Şirketin kuruluş amacı, girişimsel olmayan doğum öncesi genetik tanı testleri geliştirmektir. Bugün gelinen noktada BillionToOne, Nasdaq borsasında başarılı bir halka arz süreci yaşamıştır. Kurucu ortaklar Atay ve David Tsao’nun liderliğindeki şirket, moleküler düzeyde DNA parçacıklarını sayabilen patentli teknolojisi sayesinde hem prenatal hem de onkoloji alanındaki tıbbi tanıda önemli bir fark yaratmaktadır.
Halka arz sürecinden 273 milyon dolar gelir elde eden şirket, ilk işlem gününde hisse değerinde yüzde seksenlik bir artış kaydetmiş ve bu sayede piyasa değerini 5 milyar 800 milyon dolara taşımıştır. Son 12 aylık dönemde 508.000 genetik test gerçekleştirerek 209 milyon dolar gelir elde eden BillionToOne, 2024 yılındaki 153 milyon dolarlık gelire kıyasla kayda değer bir büyüme sergilemiştir. Bu rakam, 2021 yılındaki 8 milyon dolarlık gelire göre ise 19 katlık çarpıcı bir artışı ifade etmektedir. Şirket henüz kar elde etmemiş olsa da, 2025 yılının ilk yarısında zarar miktarı yalnızca 4 milyon dolara gerileyerek finansal performansında önemli bir iyileşme göstermiştir.
BillionToOne’ın geliştirdiği teknolojinin temel avantajı, Quantitative Counting Templates (QCTs) olarak adlandırılan patentli moleküler kantifikasyon sistemidir. Bu sistem, kan dolaşımında son derece düşük konsantrasyonlarda bulunan nadir DNA fragmentlerini yüksek hassasiyetle tespit edebilmektedir. QCT teknolojisi, örneklere sayılabilir sentetik DNA parçacıklarının eklenmesini, ardından Polimeraz Zincir Reaksiyonu (PCR) ile çoğaltmayı ve nihayetinde yapay zeka tabanlı makine öğrenmesi algoritmaları kullanarak orijinal DNA miktarının hesaplanmasını içermektedir.
Bu gelişmiş teknoloji, DNA örneklerinde geniş dinamik aralığı koruyarak maliyet etkin gen dizileme imkanı sunmaktadır. Ayrıca, her hasta örneğine dahil edilen sentetik DNA kontrolü sayesinde kopya sayısı düzeltmeleri yapılarak test doğruluğu artırılmaktadır. BillionToOne, prenatal testlerde anne kanından fetal genetik hastalık riskini belirleyebilirken, onkoloji testlerinde ise tümör kaynaklı DNA’daki minimal ancak klinik açıdan anlamlı değişimleri yüksek hassasiyetle tespit edebilmektedir. Örneğin, orak hücre anemisi ve beta-talasemi gibi tek nükleotit varyasyonlarından kaynaklanan genetik hastalıklar moleküler düzeyde saptanabilmektedir. Kanser tanısında ise sıvı biyopsi yöntemleriyle dolaşımdaki tümör DNA’sındaki en küçük değişimler dahi izlenebilmektedir.
BillionToOne’ın erken kanser teşhisi için geliştirdiği ürünler, en minimal tümör değişimlerini bile tespit ederek tedavi protokolü geliştirme ve takip süreçlerine kritik katkı sağlamaktadır. Mevcut genetik test pazarının 20 milyar dolar seviyesinde olduğu belirtilirken, şirketin geliştirme aşamasındaki ürünlerinin potansiyel pazar büyüklüğünün 100 milyar dolara kadar ulaşabileceği öngörülmektedir.