SpaceX, Starship roket sistemiyle gerçekleştireceği kritik bir test uçuşuna hazırlanıyor. Elon Musk’ın imzasını taşıyan bu dev uzay aracı, onuncu denemesinde şimdiye kadarki en kapsamlı test programını uygulayacak. Bu görevde hem Super Heavy itici kademesi hem de Starship üst kademesi için çeşitli riskli manevralar planlanmaktadır.
Şirketin “yap-uçur-düzelt-tekrarla” prensibini yansıtan bu test uçuşu için SpaceX, Teksas’ın güneyindeki Starbase tesisinden geri sayıma başlamış durumda. Türkiye saatiyle gece yarısından sonra 02:30’da fırlatılması öngörülen bu deneme, sadece donanımın performansını değil, aynı zamanda şirketin son dönemdeki olumsuz tecrübelerden ders çıkararak gelişim kabiliyetini de ortaya koyacak.
Yaklaşık üç ay önce gerçekleştirilen son uçuş, ilk kez bir Super Heavy roketinin başarıyla yeniden kullanılabilmesiyle tarihe geçmiş bir başarıya imza atmıştı. Ancak, bu görevin devamında Starship’in üst kademesinin atmosfere yeniden girişte parçalanması ve Super Heavy iticisinin Meksika Körfezi’ne iniş denemesi sırasında beklenmedik bir şekilde patlaması, istenmeyen sonuçlar doğurmuştu. Ayrıca, onuncu uçuş için hazırlanan bir başka Starship uzay aracı, statik ateşleme testleri esnasında yerde patlayarak test standını da devre dışı bırakmıştı. SpaceX’in “yap-uçur-düzelt-tekrarla” yaklaşımı her uçuşta değerli veriler sağlamasına rağmen, üst kademede yaşanan kayıplar, Starship’in ticari kargoları ve NASA görevlerini taşımaya ne zaman hazır olacağına dair soruları beraberinde getiriyor. Buna karşın, SpaceX Nisan 2023’teki ilk denemesinden bu yana önemli ilerlemeler kaydetti. Şirket, Mayıs ayında bir itici kademeyi tekrar uçurarak hızlı yeniden kullanımın uygulanabilirliğini göstermişti. Ancak, temel hedef olan Starship üst kademesini sağlam bir şekilde Dünya’ya geri döndürme ve tekrar kullanıma hazırlama konusunda henüz tam başarıya ulaşılamadı.
Projenin finansal boyutu da giderek artıyor. SpaceX, Teksas’taki Starbase ve genel Starship programına şimdiye kadar 7,5 milyar doların üzerinde yatırım yaptığını belirtti. Ayrıca, Florida’daki yeni fırlatma rampalarının inşası için 1,8 milyar dolarlık bir harcama planı sunuldu. Amerikan Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) da bu geliştirme sürecinin önemli ortaklarından biridir. NASA, Artemis programı çerçevesinde astronotları Ay’a ulaştırmak amacıyla Starship için iki ayrı anlaşma kapsamında 4 milyar dolarlık finansman sağlamış durumda. Bu hedeflere ulaşmak için SpaceX’in sadece fırlatma ve atmosfere yeniden giriş aşamalarında değil; ısı kalkanı teknolojisi, yörüngede kriyojenik yakıt ikmali ve Ay yüzeyine iniş gibi hayati alanlarda da başarı sergilemesi bekleniyor. Artemis 3 görevi için belirlenen hedef tarih ise 2027 yılının ortası olarak açıklandı.
Bloomberg tarafından aktarılan bilgilere göre, belirtilen hedeflere ulaşmak amacıyla Falcon 9 roket ekibinden çok sayıda mühendis Starship programına kaydırıldı. SpaceX, Starship’i yalnızca Ay ve Mars’a yönelik insanlı ve insansız görevler için değil, aynı zamanda daha büyük ve yüksek kapasiteli Starlink internet uydularını yörüngeye taşımak için de stratejik bir araç olarak konumlandırıyor. Yaklaşık 120 metre uzunluğundaki Starship, toplam 33 Raptor motoruyla bugüne kadar üretilmiş en güçlü roket olma özelliğini taşıyor. Planlanan bu test uçuşunda, Super Heavy itici kademesinin Meksika Körfezi’ne, Starship üst kademesinin ise Hint Okyanusu’na kontrollü bir şekilde iniş yapması ana hedefler arasında yer alıyor. Ancak, uçuş süresince bu ana hedeflere ek olarak çeşitli ek testler de gerçekleştirilecek.
Alt kademe olan Super Heavy, fırlatmanın ardından bir dizi deneysel manevra icra edecek. Birden fazla iniş manevrası ve farklı motor konfigürasyonları test edilecek. Son aşamada, üç merkez motordan biri bilinçli olarak kapatılarak yedek motorlarla iniş kabiliyeti sınanacak. Daha sonra yalnızca iki merkez motor kullanılarak okyanus üzerinde havada asılı kalma (hover) denemesi gerçekleştirilecek ve ardından Meksika Körfezi’ne iniş yapacak.
Starship üst kademesi ise bünyesinde sekiz adet Starlink uydu modeli taşıyacak. Bu modeller, yeni nesil Starlink uydularının boyutlarında olacak ve yörüngeye yerleşmeden önce atmosfere kontrollü bir şekilde yeniden girerek imha edilecek. Ayrıca, uzay boşluğunda tek bir Raptor motorunun yeniden çalıştırılması hedefleniyor. Atmosfere yeniden giriş sırasında da çeşitli deneyler yapılacak; bazı ısı kalkanı karoları bilinçli olarak çıkarılarak alternatif metal karoların (aktif soğutmalı versiyonlar dahil) performansı test edilecek. Ek olarak, arka kanatçıklar maksimum aerodinamik yük altında kasıtlı olarak zorlanarak sınır değerlerdeki dayanıklılıkları ve performansları gözlemlenecek.
Bu yılın dördüncü Starship denemesi olan bu fırlatma, Türkiye saatiyle 02:30’da başlayacak bir saatlik fırlatma penceresinde gerçekleştirilecek. Kalkış anı, SpaceX’in X sosyal medya hesabı üzerinden canlı olarak izlenebilecek.