Ana SayfaDijital DünyaE-Ticaret TrendleriTek Genle Davranış Aktarımı: Sineklerde Tarihi İlk

Tek Genle Davranış Aktarımı: Sineklerde Tarihi İlk

Japon bilim insanları, tek bir geni değiştirerek meyve sinekleri arasında tarihte bir ilke imza atarak davranış aktarımı gerçekleştirdi. Bu çalışma özellikle çiftleşme davranışına odaklandı.

Araştırmada, *Drosophila melanogaster* (kur yaparken şarkı söyleyen) ve *Drosophila subobscura* (dişiye yiyecek ikram eden) adlı iki farklı meyve sineği türü kullanıldı. Bu türler normalde yaklaşık 35 milyon yıl önce evrimsel olarak ayrılmış ve birbirinden tamamen farklı çiftleşme stratejileri geliştirmişti. Ancak araştırmacılar, her iki türde de bulunan “Fruitless” (Fru) adlı bir geni, farklı türdeki sinir devrelerine bağlayarak şarkı söyleyen türü “hediye veren” türe dönüştürmeyi başardı.

Ekip, ilk olarak *D. subobscura*’nın beynindeki 16 ila 18 insülin üreten nöronun, Fru geninin kontrolü altında çiftleşme devresine bağlı olduğunu ortaya çıkardı. *D. melanogaster*’da ise böyle bir bağlantı bulunmadığından, yiyecek sunma davranışı gözlenmiyordu. Bilim insanları, genetik mühendislik yöntemleriyle *D. melanogaster* sineklerinde Fru genini bu söz konusu nöronlarda aktif hale getirdi. Sonuç olarak, sineklerin beyinlerinde yeni sinir bağlantıları oluştu ve tamamen genetik bir düzenleme sayesinde, herhangi bir öğrenme süreci olmaksızın, hediye verme davranışı sergilenmeye başlandı.

Bu araştırma, evrimsel süreçte kaybolmuş veya daha önce hiç var olmamış davranışların, beynin mevcut yapısı içinde “pasif” bir durumda bulunabileceğini gösteriyor. Çalışmanın ortak yazarlarından Yusuke Hara, bulgularının yeni davranışların evrimleşmesi için yeni nöronların ortaya çıkmasının zorunlu olmadığını, bunun yerine mevcut birkaç nöron üzerinde yapılan küçük çaplı genetik yeniden bağlantıların davranışsal çeşitliliğe yol açabileceğini ve nihayetinde türlerin farklılaşmasına katkıda bulunabileceğini belirtti.

Meyve sinekleri, genetik yapılarının yaklaşık yüzde 60’ını insanlarla paylaşmakta ve insanlardaki genetik hastalıkların yüzde 75’ine karşılık gelen durumlar bu canlılarda da gözlemlenebilmektedir. Bu nedenle çalışma, sadece böcek davranışlarını anlamakla kalmayıp, insan beynindeki potansiyel gizli davranış programları hakkında da önemli ipuçları sunabilir.

Most Popular