Yangınla mücadelede otonom helikopterlerin devrim niteliğinde bir gelişme sunması bekleniyor. Yapay zeka destekli otonom helikopterler, Kaliforniya’daki yangınları erken aşamada tespit edip hızla müdahale etmeyi amaçlıyor. Artan yangın olaylarıyla başa çıkmak için yüksek teknolojiden faydalanma ihtiyacı giderek daha fazla hissediliyor.
Kaliforniya’da yapılan bir tanıtımda, yapay zeka destekli otonom bir Sikorsky Black Hawk helikopteri, orman yangınlarıyla mücadelede yeni bir dönemin başlangıcına işaret etti. Lockheed Martin ve Kaliforniya merkezli yazılım şirketi Rain tarafından geliştirilen bu sistem, insan müdahalesi olmadan yangınlara hızlı ve eşgüdümlü bir şekilde yanıt verebilecek kapasitede tasarlandı.
Örneğin, gece yarısı yıldırım düşmesiyle başlayan küçük bir yangının saniyeler içinde uydu antenleri aracılığıyla tespit edildiğini hayal edin. Otonom helikopter, sensörleri sayesinde alevlerin konumunu belirliyor, rüzgar hızını ve yangının ilerleyişini ölçüyor ve ardından yapay zeka ile bir müdahale planı oluşturuyor. Ardından gelen diğer insansız helikopterlerle iletişim kurarak bölgeye ulaşıyor ve suyu boşaltıyor. Bu sayede yangın, henüz bir metrekareyi aşmadan söndürülebiliyor.
Ancak, helikopterin gövdesindeki “EXPERIMENTAL” (DENEysel) yazısı, henüz resmi olarak hizmete girmediğini gösteriyor. San Bernardino’daki tanıtımda, saatte 130 kilometreyi bulan rüzgar nedeniyle uçuş yapılamadı. Bununla birlikte, geçtiğimiz aylarda çeşitli uçuş testleri başarıyla gerçekleştirildi. Bu testlerde helikopter, hem propan yakıtlı yangın halkalarına hem de yanan çalılık yığınlarına su bırakma işlemlerini tamamladı. Sikorsky’nin MATRIX otonom uçuş sistemi ile Rain’in yangın söndürme planlama yazılımını kullanarak çalışan helikopter, testlerde başarılı oldu. Bu helikopterler aynı zamanda insanlı olarak da uçurulabiliyor. Rain CEO’su Maxwell Brodie, yaptığı açıklamada, insanlar için uçmanın çok tehlikeli olduğu durumlarda otonom hava araçlarını kullanmayı hedeflediklerini belirtti.
Bu teknolojik gelişmeler yaşanırken, Kaliforniya yasama organında görüşülen AB 270 numaralı yasa tasarısı, otonom yangın söndürme helikopterlerinin eyalet genelinde bir pilot program kapsamında test edilmesini öngörüyor. Federal düzeyde ise “Fix Our Forests Act” (Ormanlarımızı Düzeltme Yasası), yapay zeka, artırılmış gerçeklik ve uydu teknolojileri gibi yeniliklerin orman yönetiminde kullanılmasını hedefliyor.
Araştırmalar, iklim değişikliğinin yangın riskini artırdığını gösteriyor. Dünya genelinde aşırı yangınların 2050’ye kadar yüzde 30 oranında artabileceği, Kaliforniya’da ise 2100 yılına gelindiğinde yangın sıklığında yüzde 50, yıllık yanan alanlarda ise yüzde 77’lik bir artış olabileceği tahmin ediliyor. Uzmanlar, mevcut altyapı, politikalar ve teknolojilerin bu artan tehditle başa çıkmak için yetersiz olduğunu vurguluyor.
Şu anda eyalet genelinde 1.100’den fazla dağ zirvesine yerleştirilen kameralar, yapay zeka ile alevleri tarıyor. NASA’nın uyduları, arazi koşullarını analiz ederek yangın riskini önceden belirliyor. Google’ın yeni uydu ağı ise yangınları her zamankinden daha hızlı tespit edebiliyor. Nihai hedef, yangınların yüzde 95’ini 1 metrekareden küçükken kontrol altına almak.
Geleceğin yangınla mücadele araçları sadece havadan değil, karadan da gelişiyor. Artırılmış gerçeklik kaskları sayesinde binaların 3D haritalarını çıkaran, çıkış yollarını gösteren ve yapısal çökme riskini önceden bildiren sistemler, akıllı yangın hortumları ve sağlık verilerini izleyen akıllı kumaşlardan üretilmiş üniformalar şimdiden hedefler arasında yer alıyor. Ayrıca, Paris’teki Notre-Dame yangınında kullanılan Colossus gibi robotlar da yüksek riskli alanlarda görev almaya başladı.
Aslında, bu teknolojilerin çoğu halihazırda geliştirme aşamasında veya Verizon ve AT&T gibi telekomünikasyon şirketleri ile Pivotal, ERIS, Magic Leap, Qwake ve FLAIM gibi teknoloji firmaları tarafından geliştirilmiş durumda. Bu firmalar, itfaiyeciler için kişisel müdahale hava araçları, artırılmış gerçeklik yazılımları, baş üstü ekranlar ve termal görüntüleme cihazları gibi çeşitli akıllı araçlar üretiyor.