Otonom bir cerrahi robot, tıbbi alanda yeni bir çağı başlatıyor. Johns Hopkins Üniversitesi’ndeki araştırmacılar tarafından geliştirilen SRT-H isimli robot, operasyonları tamamen kendi kendine gerçekleştiriyor. Tahminlere göre 10 yıl içinde hastanelerde kullanılmaya başlayacak.
Robot, cerrahi videolar üzerinden kapsamlı bir eğitim almış ve mekanik yardıma ihtiyaç duymadan, sadece sesli komutlarla ameliyat gerçekleştirmeyi başarmış. Ameliyat esnasında karşılaştığı zorlukları anında anlayıp çözüme ulaşabilen robot, safra kesesini sekiz farklı deneyde başarılı bir şekilde çıkarmış. Testlerde kullanılan domuz organları ve kan damarları, insan vücudundaki çeşitliliği yansıtan büyük farklılıklar gösteriyordu. Johns Hopkins Üniversitesi’nden tıbbi robotik uzmanı Azwl Krieger, bu gelişmeyi, robotların artık cerrahi prosedürleri anlayıp yerine getirebilecekleri yönünde bir değişim olarak nitelendirdi. “Bu, klinik ortamlarda uygulanabilir otonom cerrahi sistemlere önemli bir adım getiriyor, çünkü gerçek hasta bakımının karmaşıklığını ve öngörülemezliğini ele alabiliyor.” dedi.
Bu robotun en dikkat çekici özelliklerinden biri, önceden belirlenmiş adımları değil, ameliyat esnasında karşılaştığı durumlara anında tepki verebilmesi. Safkesesi ameliyatında 17 farklı görevi başarıyla tamamlayan robot, damarları ve kanalları hassas bir şekilde tespit edip, klipsleme ve kesme işlemlerini büyük bir doğrulukla gerçekleştirdi. Johns Hopkins’in deneyinde, robotlar ortalama 5 dakika içinde 17 adımdan oluşan safra kesesi ameliyatını tamamlıyordu. Ameliyat sırasında insan müdahalesi olmadan ortalama 6 kez strateji değiştirerek hatalarını düzelttiler. SRT-H, ChatGPT’yi de kullanan makine öğrenimi mimarisine sahip. Bu mimari sayesinde cerrahi ekibin sesli talimatlarına anında yanıt verip, öğrenerek hareketlerini düzeltebiliyor. Dokularda beklenmedik değişiklikler fark ettiğinde bile stratejisini uyarlıyor, bu da taklit öğrenmesinin ötesinde gerçek anlamda “anlayarak” ameliyat yapabildiği anlamına geliyor.
Robotun ameliyat süresi şu anda insan cerrahlardan biraz daha uzun olsa da, sonuçları tamamen profesyonel bir seviyede. Henüz gerçek insan hastalar üzerinde kullanılmaya hazır olmasa da, araştırma ekibi bu teknolojiyi önümüzdeki 10 yıl içinde hastanelerde yaygınlaşmasını bekliyor. SRT-H’nin gelecekte farklı ameliyat türlerinde eğitilerek tamamen bağımsız hale getirilmesi ve herhangi bir insan müdahalesi olmadan ameliyat yapabilecek robotların kliniklerde görev alması hedefleniyor.