İrlanda, son kömür santralini kapatarak Avrupa’da kömür kullanımından tamamen vazgeçen 15. ülke oldu. Moneypoint kömür santrali, kapatılmasıyla Avrupa’nın kömürden kurtulma yolunda önemli bir aşama kaydedildi. Bu başarının arkasındaki itici güç, rüzgar enerjisindeki kuvvetli artış oldu.
1970’lerdeki petrol krizi sonrası bir önlem olarak inşa edilen Moneypoint, uzun yıllar İrlanda’nın enerji güvenliğinde kritik bir rol üstlendi. Ancak yenilenebilir enerji kaynaklarına yapılan yatırımların artması, bu ihtiyacı büyük ölçüde ortadan kaldırdı. Enerji uzmanları örgütü Ember’in verilerine göre, İrlanda 2024’te elektrik ihtiyacının %37’sini (11,4 TWh) rüzgar enerjisinden karşıladı. Güneş enerjisi (0,97 TWh) ise bu seviyelere henüz ulaşmasa da son aylarda üretimde kaydedilen rekor artışlarla dikkat çekiyor.
Kömür santrallerinden kurtulmak hem ülke hem de dünya için son derece önemli olsa da, tüm elektrik ihtiyacını tamamen yenilenebilir enerjiyle karşılamanın kolay bir yol olmadığı görülüyor. Böyle bir sistem için depolama, esneklik ve büyük ölçekli şebeke altyapısı yatırımları gerekli.
Bununla birlikte, İrlanda tüm fosil yakıt kullanımını bırakacak bir planı henüz uygulamaya koymadı. Örneğin ülke, en az 2 GW kapasiteli yeni doğalgaz santralleri inşa etmeyi hedefliyor. Bu hedef, büyük ölçüde veri merkezlerinin artan enerji talebine bağlı.
Uzmanlara göre, Moneypoint santralinin kapatılması, Avrupa’nın kömürden çıkış sürecini hızlandıracak bir dönüm noktası. Avrupa’da şu ana kadar 23 ülke kömürden çıkış taahhüdünde bulundu. Yakın zamanda İtalya’da ana karada kalan son büyük kömür santrallerinin ve İspanya’nın kömür kullanımından tamamen vazgeçeceği bekleniyor. Türkiye’nin ise mevcut durumda resmi bir kömürden vazgeçme planı bulunmuyor; aksine, kömür kullanımında son yıllarda artış gözleniyor.